Cukier

Słodka historia

Słodki smak trzciny cukrowej odkryli mieszkańcy Nowej Gwinei, jako pierwsi uprawiali ją Hindusi. W tym czasie w Europie wszystko słodzono miodem. Smak cukru mieszkańcy starego kontynentu poznali dopiero, gdy Aleksander Macedoński podbił Indie. W starożytności i średniowieczu cukier był ceniony jako… lekarstwo. Dziś, gdy prowadzimy siedzący tryb życia, jedzenie cukru ma poważniejsze konsekwencje zdrowotne niż w czasach naszych przodków.

Słodkie marzenia

Słodki smak jest jednym z pierwszych, jakie rozpoznajemy i lubimy najbardziej już od wczesnego dzieciństwa. Właśnie to nasze szczególne upodobanie do słodkich potraw w połączeniu z ich dużą dostępnością są głównymi czynnikami wpływającymi na stały wzrost spożycia cukru w naszej diecie. 

Cukier w cukrze

Cukier, którego używamy na co dzień do słodzenia (sacharoza) należy do ogromnej rodziny związków określanej mianem węglowodanów inaczej cukrów. Różnego rodzaju cukry są naturalnie obecne w owocach, warzywach, mleku, sokach. Cukier jest dodawany do produktów w czasie ich produkcji, przygotowania posiłków przez kucharzy, aby poprawić smak, teksturę lub przedłużyć trwałość produktów. Cukry naturalnie obecne w żywności zwykle stanowią połowę spożywanych przez nas węglowodanów. Reszta to cukier dodany w czasie przygotowania lub produkcji. 

Cukier ma znaczący wpływ na nasze zdrowie, dlatego Światowa Organizacja Zdrowia w ramach strategii przeciwdziałania otyłości, chorobom przewlekłym i próchnicy nawołuje do ograniczenia konsumpcji cukru. Główną przyczyną wzrostu spożycia kalorii w naszej diecie w ciągu ostatnich lat jest właśnie większe spożycie cukru dodawanego do żywności. Trudno w to uwierzyć? Zjadanie tylko jednej kostki cukru dziennie (15-20 kcal) ponad dzienne zapotrzebowanie prowadzi do przyrostu masy ciała o jeden kilogram w ciągu roku.

1g cukru = 4 kcal

Większość zjadanych kalorii pochodzi z węglowodanów i tłuszczu. Cukier jest ważnym źródłem łatwodostępnej energii. 1g węglowodanów dostarcza 4 kcal energii. Jednak zjedzenie np. słodkiego batonika tylko na krótko daje uczucie sytości. Ma to związek z systemem glukoza – insulina. Słodycze zwiększają ilość glukozy we krwi, przez co spada poziom insuliny (dla mózgu to sygnał głodu). Zwykle, za raz po tym znowu odczuwamy głód i sięgamy po następną słodką przekąskę. 

Najlepszym sposobem dostarczania organizmowi energii oraz zapewnienia długotrwałego uczucia sytości jest spożywanie produktów skrobiowych bogatych w błonnik takich jak pełnoziarnisty chleb i kasze, brązowy ryż czy makaron z mąki z pełnego przemiału. Innym sposobem ograniczenia spożycia cukru jest jedzenie owoców. Jeszcze innym stosowanie słodzików. 

Kiedy masz ochotę na "małe co nieco"

• gdy jesteś bardzo głodny unikaj jedzenia słodyczy. Co prawda szybko zaspokoisz głód, ale tylko na krótko - dostarczasz sobie tylko pustych kalorii. Lepiej zjedz świeże owoce, bo dostarczają nie tylko energii, ale także witamin, składników mineralnych i błonnika.
• Gdy jesteś spragniony wybieraj napoje „light” a najlepiej soki owocowe, herbatki ziołowe lub wodę mineralną. Pijąc słodzone napoje pamiętaj nie tylko o kaloriach, ale także o próchnicy, której sprzyja cukier.
• Wybieraj soki owocowe a nie napoje. Do napojów dodaje się cukier, co można sprawdzić na etykiecie. Sok zawiera tylko naturalne cukry z owoców.
• Deklaracja „0% tłuszczu” na etykiecie nie koniecznie oznacza, że produkt jest pozbawiony kalorii. Na przykład beztłuszczowe i niskotłuszczowe jogurty zawierają cukier.
• Jedz regularnie nie zapominając o śniadaniu. Dzięki temu będziesz miał mniejszą ochotę na przekąszanie między posiłkami.